Cước vận tải biển đang ở mức cao nhất mọi thời đại, cao gấp 5 đến 10 lần so với mức giá trung bình trong lịch sử. Giá cước vẫn liên tục tăng, đến nỗi không ai dám chắc đâu sẽ là đỉnh…
Theo CNBC, trong vòng một năm trở lại đây, ngành vận tải biển toàn cầu liên tục gặp phải nhiều trở ngại. Đầu tiên là sự thiếu hụt container do đại dịch Covid-19, tiếp đến là sự cố tắc nghẽn ở kênh đào Suez trong tháng 03/2021 vừa qua.
Giờ đây, ngành vận tải biển lại phải đối mặt với một rắc rối khác, đó là Covid bùng phát mạnh ở tỉnh Quảng Đông, miền nam Trung Quốc buộc phải phong toả nhiều khu vực. Vì thế mà các dịch vụ tại cảng biển ở tỉnh này bị gián đoạn nghiêm trọng, khiến việc giao hàng bị chậm trễ và đẩy chi phí gia tăng.
Ngành vận tải biển liên tục đối mặt với khủng hoảng
Sau đại dịch Covid-19, nền kinh tế toàn cầu đã có phần hồi phục, xu hướng mua sắm online cũng trở nên tăng vọt do người tiêu dùng ở nhà nhiều hơn đã đẩy nhu cầu vận tải hàng hoá lên cao, gây ra tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng số lượng lớn các container chứa hàng. Điều này làm cho hàng hoá xuất khẩu từ Trung Quốc sang châu Âu và Mỹ bị ứ trệ, khiến chi phí càng tăng cao hơn nữa đối với cả doanh nghiệp và người tiêu dùng.
Tiếp theo đó, Ever Given – một trong những con tàu container lớn nhất thế giới gặp phải sự cố và mắc kẹt ở kênh đào Suez trong gần một tuần. Tuyến đường huyết mạch này chiếm 12% tổng số hàng hoá vận tải hàng hải trên toàn cầu và bình quân đón hơn 50 tàu hàng đi qua đây mỗi ngày. Nhiều thuyền hàng đã phải quay đầu lại giữa biển để đi vòng qua Mũi Hảo Vọng của Châu Phi nhằm tránh ách tắc trên kênh đào Suez.
Sự cố này đã gây ra một cuộc khủng hoảng hàng hải nghiêm trọng. Nghiên cứu từ công ty bảo hiểm Đức Allianz cho biết mỗi ngày kênh đào Suez bị chặn gây thiệt hại thương mại toàn cầu khoảng 6-10 tỷ USD.
Giờ đây, ngành vận tải biển lại đang phải đối mặt với một rắc rối khác liên quan đến sự bùng phát mạnh của dịch Covid-19 ở tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc. Điều này dẫn đến sự tắc nghẽn hàng hóa trầm trọng bởi Quảng Đông là một trung tâm vận chuyển lớn chiếm đến 24% tổng kim ngạch xuất khẩu của Trung Quốc. Tỉnh này có cảng Thẩm Quyến và Quảng Châu, lần lượt là cảng lớn thứ 3 và thứ 5 trên thế giới tính theo khối lượng container.
“Gián đoạn ở cảng Thẩm Quyến và Quảng Châu là rất nghiêm trọng, bởi nó có thể gây ra ảnh hưởng vô cùng lớn đến chuỗi cung ứng toàn cầu”, ông Brian Glick – nhà sáng lập và CEO của nền tảng kết hợp chuỗi cung ứng Chain.io bình luận.
Tất cả các trở ngại trên khiến cho cuộc khủng hoảng của ngành vận tải biển toàn cầu trở nên tồi tệ hơn bao giờ hết. Giá cước vận tải biển cao nhất từ trước đến nay cũng là một điều hiển nhiên. Nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ đang phải đối mặt với một thực trạng là giá cước vận tải biển có khi còn vượt quá cả mức lợi nhuận của họ khi vận chuyển hàng hóa đó bằng đường biển.
“Cước vận tải biển đang ở mức cao nhất mọi thời đại, cao gấp 5 đến 10 lần so với mức giá trung bình trong lịch sử. Giá cước vẫn liên tục tăng, đến nỗi không ai dám chắc đâu sẽ là đỉnh…” – ông Brian Glick phát biểu.
Theo Drewry Shipping – một công ty chuyên tư vấn về vận tải biển, giá cước vận chuyển đường biển của container 40 feet từ Thượng Hải tới Rotterdam hiện đang vượt mức 10,000 USD – cao chưa từng thấy trong lịch sử và tăng khoảng 547% so với mức trung bình cùng kỳ trong 5 năm trở lại đây.
Hiệu ứng dây chuyền
Với 80% hàng hoá trên toàn cầu được vận chuyển bằng đường biển, tình hình giá cước leo thang như thế này đang đe doạ đẩy cao giá mọi mặt hàng từ đồ gia dụng, linh kiện điện tử, đồ chơi trẻ em, cho tới cà phê và đường,… Xu hướng này làm gia tăng sức ép lạm phát trên toàn cầu, khi mà các chỉ số lạm phát đã ở mức cao.
“Trong 40 năm làm nghề bán lẻ đồ chơi trẻ em, tôi chưa bao giờ gặp điều kiện thách thức từ góc độ giá cả như thế này”, nhà sáng lập kiêm CEO của hãng bán lẻ đồ chơi Anh quốc The Entertainer – ông Grant nói với hãng tin Bloomberg. Ông cũng đã phải dừng nhập khẩu những con gấu bông size lớn từ Trung Quốc bởi vì giá của chúng sẽ phải tăng gấp đôi do giá cước vận tải biển đang tăng.
Những chủ hàng xuất nhập khẩu không muốn rơi vào tình huống trì hoãn kéo dài tại các cảng biển Trung Quốc sẽ tìm cách để chuyển sang vận chuyển hàng hoá bằng đường hàng không. Tuy nhiên, cách này thậm chí càng thúc đẩy chi phí vận chuyển lên cao hơn nữa, bà Shehrina Kamal – Phó chủ tịch của Công ty Everstream Analytics chia sẻ.
Cũng theo bà Kamal, thời gian chờ đợi tàu cập cảng container quốc tế Diêm Điền ở Thẩm Quyến đã tăng vọt từ nửa ngày lên 16 ngày nên nhiều tàu chở hàng đã phải quyết định chuyển hướng sang các cảng lân cận. Nhưng sự chuyển hướng này cũng khiến các cảng lân cận khác bắt đầu lâm vào cảnh tắc nghẽn. Chẳng hạn, cảng Nam Sa ở Quảng Châu đang chứng kiến số tàu cập cảng tăng mạnh, khiến thời gian chờ cũng tăng lên 2 tuần.
Hiệu ứng dây chuyền sẽ lan sang các tỉnh lân cận như Quảng Tây, Hồ Nam, Vân Nam, Hồ Bắc. Ngoài ra, các cảng tại trung tâm của Hong Kong cũng sẽ bị ảnh hưởng theo.
Hàng hóa có thể được vận chuyển thông qua đường bộ. Tuy nhiên, các giới chức trách cũng đã thắt chặt biện pháp này để ngăn chặn Covid lây lan. Điều đó có nghĩa là mọi xe tải khi di chuyển xuyên biên giới sẽ phải thực hiện khử trùng, khai báo,… Do đó sẽ làm chậm quá trình vận chuyển và xử lý hàng hóa nói chung.
Cước vận tải biển sẽ không sớm giảm
Ông Zhang, chuyên gia kinh tế trưởng của Pinpoint Asset Management cho rằng kim ngạch xuất khẩu tại các cảng ở Quảng Đông sẽ tiếp tục giảm trong tháng 6 này. Những khu vực khác tại Trung Quốc cần phải thận trọng hơn.
Bên cạnh đó, cùng với những đợt bùng phát dịch ở Ấn Độ và các nước Đông Nam Á cũng sẽ làm tăng giá hàng hóa và cước vận chuyển. Chưa kể đến các ca nhiễm Covid-19 mới tại Quảng Đông ngày càng nhiều lên sẽ góp phần làm gia tăng sức ép lạm phát ở những quốc gia khác, ông Zhang cảnh báo.
Trước đây, cước vận tải biển thường được cho là ảnh hưởng không quan trọng đối với lạm phát, vì chỉ chiếm một phần nhỏ trong tổng chi phí. Nhưng tốc độ gia tăng chóng mặt của cước vận tải biển hiện nay đã khiến các chuyên gia kinh tế phải thay đổi, đặc biệt là khi sự gia tăng này diễn ra đồng thời với cơn sốt giá hàng hoá cơ bản, từ các kim loại công nghiệp cho tới lương thực thực phẩm.
Theo một báo cáo của Ngân hàng HSBC ước tính rằng giá cước vận chuyển container bằng đường biển tăng 205% trong một năm qua có thể khiến chỉ số giá nhà sản xuất (PPI) ở khu vực sử dụng đồng tiền chung châu Âu Euro tăng tới 2%.
Số liệu mới nhất cũng cho thấy chỉ số PPI của Mỹ tăng 6,6% trong tháng 5 so với cùng kỳ năm ngoái – mức tăng mạnh nhất kể từ tháng 11/2010. Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 5 của Mỹ cũng tăng 5%, mạnh nhất kể từ tháng 10/2008.
Tại Trung Quốc, PPI tháng 5 tăng 9% so với cùng kỳ năm ngoái, mạnh nhất kể từ tháng 9/2008. CPI tháng 5 của Trung Quốc tăng 1,3%, còn thấp hơn nhiều so với mục tiêu của Chính phủ nước này là khoảng 3%. Tuy nhiên, nếu PPI tăng kéo dài, giá tiêu dùng tất yếu sẽ đến lúc phải tăng theo.
Ở cấp độ bán lẻ, các công ty đang phải đối mặt với 3 sự lựa chọn là dừng kinh doanh; tăng giá bán hàng hoá; hoặc là chấp nhận gánh phần chi phí tăng thêm và chuyển dần sang người tiêu dùng cuối cùng. Tất cả đều đồng nghĩa với việc giá hàng hoá sẽ leo thang hơn.
Giới chuyên gia cũng cho rằng cước vận tải biển sẽ không sớm giảm xuống. Với tình hình này, người được hưởng lợi nhiều nhất chính là các hãng tàu và công ty vận tải biển. Cụ thể là hãng tàu CMA CGM đã đạt lợi nhuận 2,1 tỷ USD trong quý 1 năm nay, trong khi cùng kỳ năm ngoái chỉ đạt mức 48 triệu USD.
Đối với các ngân hàng trung ương, lạm phát đã bắt đầu trở thành một mối lo. Trong một cuộc họp gần đây, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) đã có một bước ngoặt quan trọng trong việc thay đổi lập trường chính sách tiền tệ. Đó là thay vì dự báo sẽ bắt đầu tăng lãi suất từ năm 2024 như những lần họp trước thì lần này FED dự báo sẽ bắt đầu nâng mức lãi suất sớm hơn là từ năm 2023. Ngoài ra, FED cũng đã bắt đầu một cuộc thảo luận về cắt giảm chương trình mua tài sản.
“Sự thay đổi lập trường này ít nhiều mâu thuẫn với những tuyên bố mới đây của FED rằng lạm phát tăng nhanh chỉ là tình hình tạm thời”, chuyên gia kinh tế James McCann của Aberdeen Standard Investments đã nhận định.
Tổng hợp bởi Advantage Logistics
>> Có thể bạn quan tâm:
>> Nhận báo giá các dịch vụ của Advantage Logistics tại đây:
>> Thông tin liên hệ của chúng tôi:
? Địa chỉ: Lầu 7, tòa nhà WMC, 102ABC Cống Quỳnh, phường Phạm Ngũ Lão, Quận 1, TP.Hồ Chí Minh, Việt Nam
? Email: nicky@advantage.vn / truc@advantage.vn
✏ Hotline (cell/ zalo/ viber): 0909054866 (Mr.Quyền) / 0938444043 (Mr.Trực)
? Web: https://advantage.vn
[:]
