Thấy Gì Từ Việc Hải Quan Áp Mã HS Với Gỗ Ván Ghép Thanh?

August 10 2020
Hải quan áp mã HS với gỗ ván ghép thanh-0

Câu chuyện về tên gọi của một mặt hàng gỗ xuất khẩu nóng lên tuần qua bởi nó không chỉ quyết định đến sự sống còn của doanh nghiệp, mà còn cho thấy hành xử của cơ quan chức năng đối với doanh nghiệp.

Một doanh nghiệp đột ngột bị áp thuế xuất khẩu 25% với mặt hàng ván ghép thanh, trong khi trước đó mức thuế là 0%. Quyết định của cơ quan Hải Quan về tên gọi của mặt hàng ván ghép thanh có thể quyết định đến sự sống còn của doanh nghiệp.

Có hay không chuyện Hải quan áp sai mã HS đối với gỗ ván ghép thanh?

Bức xúc nảy sinh khi ngày 24/6 vừa qua, Tổng cục Hải quan có văn bản yêu cầu áp thuế 25% đối với sản phẩm ván ghép thanh cao su của Công ty Cát Tường. Với quy định bất ngờ này, không chỉ Cát Tường, mà một số doanh nghiệp khác cho biết không thể điều chỉnh ngay được giá xuất khẩu vì hợp đồng đã ký và bị tồn đọng hàng tại cảng biển.

Ngay sau khi nhận được kiến nghị từ Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam (VIFOREST) đối với quyết định này, Bộ trưởng Bộ Tài chính đã có chỉ đạo đối với Tổng cục Hải quan và ngay trong tuần cuối tháng 7, cơ quan này đã chủ trì thành lập đoàn kiểm tra đối thoại với doanh nghiệp gỗ tại Đồng Nai để đôi bên làm rõ quy trình sản xuất và những thắc mắc của doanh nghiệp.

Cụ thể, trong Công văn số 59/2020/CV-VIFOREST ngày 14/7/2020 Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam gửi đi các Bộ ngành nêu rõ, trong mấy ngày qua, sản phẩm ván ghép thanh bị ùn tắc tại nhiều cảng và nhiều doanh nghiệp thành viên Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam bị đối tác thương mại phạt chậm giao hàng do Tổng cục Hải quan ban hành Văn bản số 4250/TB-TCHQ (ông Lưu Mạnh Tưởng, Phó Tổng cục trưởng, ký ngày 24/6/2020).

Với văn bản này, gỗ ván ghép thanh, chủ yếu sử dụng nguyên liệu gỗ keo rừng trồng và gỗ cao su, bị áp mã HS 4407 “Gỗ đã cưa và xẻ theo chiều dọc, lạng hoặc bóc, đã hoặc chưa bào, chà nhám hoặc ghép nối đầu, có độ dày trên 6 mm” thuộc phân nhóm HS 440729.97.90 và bị coi là sản phẩm sơ chế, như gỗ xẻ thanh, bị áp thuế xuất khẩu 25% để hạn chế, thậm chí ngăn chặn xuất khẩu vì không tạo nhiều giá trị gia tăng và vì phải dành nguyên liệu cho công nghiệp chế biến trong nước.

Chủ tịch Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam cho biết việc phân loại ván ghép thanh vào loại gỗ xẻ và chịu thuế 25% là không đúng

Trong bối cảnh chiến tranh thương mại Mỹ – Trung và thực hiện chủ trương của Chính phủ thúc đẩy nông dân chuyển sang trồng rừng gỗ lớn, hạn chế XK dăm gỗ, nhiều doanh nghiệp ngành gỗ đã đầu tư nhà máy chế biến gỗ ván ghép thanh để XK. Với quyết định áp mã HS 4407 và áp thuế 25%, công nghiệp gỗ ván ghép thanh, có thể mang lại hàng trăm triệu USD kim ngạch XK, các doanh nghiệp kinh doanh mặt hàng này đối diện với nguy cơ vỡ nợ, phá sản.

Theo ông Đỗ Xuân Lập – Chủ tịch VIFOREST – gỗ ghép thanh đã được áp mã HS 4418 (đồ mộc dùng trong xây dựng, kể cả tấm gỗ có lõi xốp, tấm lát sàn đã lắp ghép và ván lợp – shingles and shakes), nằm trong phân nhóm HS 4418.90.99.

Tại Văn bản số 9365/BTC-CST, ngày 1/7/2019, về việc thuế XK tấm gỗ ghép thanh thành tấm, Vụ Chính sách thuế của Bộ Tài chính cũng đã khẳng định gỗ ván ghép thanh là mặt hàng tấm gỗ (panel) làm từ các thanh gỗ (kể cả loại đã được ghép theo chiều dọc để làm tăng chiều dài của gỗ như mô tả tại nhóm 4407) được tiếp tục ghép theo chiều ngang thành các tấm bản lớn bằng keo và lực ghép, bào bốn mặt, quét keo, chà nhám, tề đầu rong cạnh thành tấm gỗ dùng để sản xuất bàn, tủ, giường, cánh tủ… thuộc các nhóm từ 4418 đến 4421, thuế xuất khẩu bằng 0%.

Ngoài ra, Cục Hải quan TP. Hồ Chí Minh (Văn bản số 959/HQTPHCM-TXNK ngày 10/4/2015) và Chi cục Kiểm định Hải quan 4 (Văn bản số 337/TB-KĐ4, ngày 13/3/2019) cũng đã khẳng định mã HS 4418 của mặt hàng gỗ ván ghép thanh.

Về quy chuẩn và thông lệ quốc tế, Malaysia và Indonesia là 2 nước thành viên ASEAN đều kê khai gỗ ván ghép thanh vào mã HS 4418. Tại Chương 44 của Biểu thuế quan hài hòa, Vương quốc Anh cũng quy định ván ghép thanh thuộc mã HS 4418.

Hải quan áp mã HS với gỗ ván ghép thanh-0

Vì vậy, trong công văn gửi đi, VIFOREST đề nghị Bộ Tài chính khẩn thiết xem xét và thông báo ngay để hải quan ở các địa phương cho doanh nghiệp XK gỗ ván ghép thanh với thuế suất bằng 0%. Đồng thời, xem xét và hủy bỏ ngay Thông báo số 4250, ngày 24/6/2020, để mặt hàng gỗ ván ghép thanh trở lại mã HS 4418 như đã được khẳng định tại Văn bản số 9365/BTC-CST, ngày 1/7/2009 của Vụ Chính sách thuế, Bộ Tài chính và các văn bản gửi kèm của Hải quan TP. Hồ Chí Minh.

Về phía Hải quan, dù đồng ý với doanh nghiệp là gỗ ván ghép thanh quả thật phải trải qua một số công đoạn mới thành những tấm ván rộng, dài để đáp ứng nhu cầu của khách hàng, tuy nhiên trước câu hỏi của cục kiểm định Tổng cục Hải Quan về việc doanh nghiệp có dám chắc chắn rằng sản phẩm của doanh nghiệp mình được hưởng thuế xuất 0% không, doanh nghiệp cũng chưa dám chắc chắn.

Chia sẻ với doanh nghiệp về những khó khăn trong giai đoạn hiện nay khi bị áp thuế 25%, tuy nhiên đại diện Tổng cục Hải quan cũng cho rằng doanh nghiệp đang nhầm lẫn giữa phân loại danh mục hàng hóa và chính sách thuế.

Yếu tố bất ngờ trong thay đổi chính sách

Vai trò của cơ quan quản lý Hải quan là cần làm đúng quy định luật để chống thất thu ngân sách nhà nước, qua đó hạn chế được tình trạng xuất thô, làm giảm giá trị gia tăng đối với gỗ và lâm sản Việt Nam. Đó là việc cần làm, phải làm và làm quyết liệt.

Thế nhưng, cách ứng xử ra sao đối với doanh nghiệp khi quyết định thay đổi chính sách lại là điều đáng bàn. Vấn đề trước tiên và quan trọng nhất là ở 2 chữ “bất ngờ”.

Nhiều doanh nghiệp đối diện khả năng bị đối tác thương mại phạt chậm giao hàng

Ông Ngô Sỹ Hoài, Tổng thư ký Hiệp hội gỗ và lâm sản Việt Nam, cho biết: “Chúng tôi thật sự bất ngờ khi không nhận được bất kỳ một thông báo trước nào của Tổng cục Hải quan. Các DN đang xuất khẩu với thuế suất bằng 0, nhưng từ tháng 6 năm nay DN gặp rất nhiều khó khăn và chắc chắn không thể xuất khẩu được gỗ ghép thanh”.

Bất ngờ chính sách ảnh hưởng trực tiếp tới dòng tiền, có những đơn hàng đã ký kết từ trước buộc phải tạm dừng. Doanh nghiệp ngay lập tức chịu áp lực bị phạt giao hàng muộn, mất uy tín, nỗi lo mất thị phần, thậm chí phá sản.

Ngành nông nghiệp và công thương cũng bất ngờ trước văn bản này và khẳng định từ trước đến nay, gỗ ghép thanh là mã 4418. Để bảo vệ mã HS cho sản phẩm này, Bộ NN&PTNT đã gửi văn bản sang Bộ tài chính và sẽ có báo cáo Thủ tướng Chính phủ trong thời gian tới.

Trước những phản hồi về sự bất ngờ trong thay đổi chính sách, chính đại diện Tổng cục Hải quan cũng không khỏi bất ngờ. Đại diện Tổng cục Hải quan cho biết sẽ tiếp nhận ý kiến và có phản hồi sau.

Rõ ràng, những quyết sách quá bất ngờ và thiếu sự tham vấn kỹ lưỡng không chỉ gây khó xử cho doanh nghiệp, mà còn gây khó xử cho chính cơ quan quản lý khi phải giải trình về quyết định của mình.

Có thể thấy, một quy trình ngược đang được áp dụng. Theo quy định, cơ quan quản lý cần tham vấn trước, từ đó có cơ sở để giải trình và cuối cùng là đưa ra quyết định chính sách, thế nhưng trong trường hợp này, quyết định được đưa ra trước, sau đó mới đi giải trình về quyết định này, cuối cùng mới tiếp thu ý kiến doanh nghiệp và bộ ngành khác.

Sau khi trải qua quy trình này, tín hiệu đáng mừng trước tiên cho doanh nghiệp gỗ là sau cuộc họp tại Đồng Nai, cơ quan Hải quan vẫn chấp thuận để doanh nghiệp tạm thời tiếp tục thông quan với mã HS 4418, tương ứng mức thuế 0%, cho tới khi có quyết định cuối cùng. Thế nhưng, đây cũng chính là lo ngại tiếp theo của doanh nghiệp. Đó là khi có quyết định cuối cùng và trong trường hợp doanh nghiệp phải nộp thuế 25%, liệu doanh nghiệp có bị truy hồi những khoản thuế không nộp hay không? Liệu những công hàng đang xuất và sắp xuất đi hoàn toàn không hay biết là chúng sẽ bị áp thuế hay không? Bởi thực tế đã cho thấy hồi tố là lo ngại xác đáng của doanh nghiệp.

Xét cho cùng, tất cả những rủi ro nêu trên đều là những yếu tố bất ngờ không mong muốn trong chính sách. Để hạn chế những bất ngờ như thế, cơ quan quản lý cần có sự lắng nghe doanh nghiệp nhiều hơn, làm việc với các hiệp hội ngành hàng nhiều hơn. Đặc biệt, khi thực thi các chính sách pháp luật, cơ quan quản lý luôn phải tham vấn rộng rãi, do đó phải có một lộ trình. Cách tiếp cận như vậy sẽ đảm bảo công việc của cơ quan quản lý thuận lợi hơn và sẽ hạn chế được rủi ro cho doanh nghiệp trong hoạt động kinh doanh.

Tổng hợp từ vtv.vn và báo Công Thương

Write a Reply or Comment

Contact Me on Zalo